iOnAsJ blogt

De pensioenen en de hete aardappel

‘Spontane’ staking

Morgen is het zover. Het ganse land ligt plat door een ‘spontane’ actie vanwege de vakbonden. De spoorwegen lieten vandaag menig reiziger letterlijk in de kou staan en morgen volgen zowat alle openbare diensten. De verkeerschaos zal navenant zijn en velen zijn verplicht een dag thuis te blijven.

Dat de vakbonden hun vragen stellen na de regeringsvorming, is een evidentie. Het zou eerder argwaan wekken, mochten ze niks ondernemen.
De timing van de actie is – ik druk het bewust eufemistisch uit – eerder ongelukkig. De regeringsvorming verliep al niet over één nacht ijs (540 volstond deze keer), tegelijkertijd bevinden we ons in een existentiële Europese crisis op politiek en economisch vlak. Dat men dan gaat kommaneuken over maatregelen die in se noodzakelijk zijn voor het voortbestaan van het sociale systeem zoals we dat vandaag kennen, tart alle verbeelding.
Nu goed, blijkbaar zijn het binnenkort sociale verkiezingen, dus moet men de achterban wat sussen.

Generation Y vs. Babyboomers

In een sociale zekerheid zoals we die thans (gelukkig!) kennen in België, zorgt de werkende bevolking voor de non-actieven. Een tamelijk democratisch stelsel waardoor men ook ouderen en zieken een waardig leven kan bieden.Voor de vorige generaties liep dat tamelijk gesmeerd, wat resulteerde in een gezonde sociale zekerheid. Binnenkort komen we echter in een minder gunstige situatie terecht, waar de zgn. Generation Y zal moeten instaan voor het welvaren van de Babyboomers. Studies tonen aan dat we  schouders tekort zullen komen om die lasten te blijven dragen en tot op heden is veel te weinig ondernomen om tot een oplossing te komen.
Wanbeleid
De overheid bouwde de staatsschuld vlijtig uit en het ooit boven het doopvont gehouden ‘Zilverfonds’ blijkt intussen niet meer dan een doodgeboren kind. De huidige systeemcrisis zorgt er daarenboven voor dat men ook andere katten te geselen heeft en op alle vlak moet bezuinigen. Als men dan ook nog eens tal van banken moet redden van de ondergang, is het deficit compleet.
De economie moet samen met de arbeidsmarkt heropleven, de schuldenput moet verder worden gedempt én het sociale stelsel moet tegelijkertijd worden aangepakt. Zeker in crisistijden teveel van het goede, dus moet een overheid meer inkomsten genereren. Meer belastingen heffen lijkt al geen optie, aangezien de lasten per werkende kop hier sowieso al de pan uitswingen t.o.v. de rest van de wereld.
Solidariteit?
De zowat enige voor de hand liggende optie om dan die sociale zekerheid nog enig toekomstperspectief te bieden, is het waarborgen van meer schouders om die lasten te dragen. Demografisch gezien is het een noodzaak om meer mensen langer aan het werk te houden dan vandaag het geval is. Het is wederom logisch dat de bijna-pensioengerechtigden hier tegen in opstand komen, net als de conservatieve vakbonden. Verandering schrikt iedereen af, zeker als het er naar uitziet dat het niet in je voordeel uitdraait. Anderzijds is het volstrekt egoïstisch én kortzichtig zo te ageren, want wil de oudere generatie dan niet dat hun (klein)kinderen net als zij kunnen genieten van de voordelen van deze welvaartsstaat?

Goochelen met cijfers in de trant van ‘de 40-jarige’ loopbaan is not done. Tijden veranderen en dus moeten we bereid zijn te spreken over een flexibel tijdsgegeven wat die loopbaan betreft, zolang ook dat gekoppeld kan worden aan bepaalde voordelen. Of vindt men het kunnen dat men vandaag op pakweg 57-jarige leeftijd al ‘op rust’ staat, waar dat voor mijn generatie wellicht 10 jaar meer zal worden (ik ga er van uit dat de leeftijd nog zal toenemen, eens we enkele jaren verder gevorderd zijn en de huidige maatregelen nogmaals ontoereikend blijken). De levensverwachting mag dan stijgen, er zijn ook grenzen.

Toekomstperspectief

We mogen geenszins de fout maken deze of gene groep met de vinger te wijzen. Wat wél vast staat, is dat solidariteit de komende decennia zal primeren.

Tijden vallen niet te vergelijken, evenmin de omstandigheden. Wel is het zo dat men thans langer moet studeren om aan de bak te kunnen (itt vroeger, waar de ‘selfmade’ man nog meer slaagkansen had) én er meer en meer verwacht wordt.

We moeten met minder meer zien te presteren en wat krijgen we ervoor in de plaats?
De verwachting dat we zelf voor ons pensioen mogen zorgen, de frappante vaststelling dat we – in tegenstelling tot onze (groot)ouders – amper een huis kunnen bekostigen en dat het evenwicht werk-privé al te vaak op de helling komt te staan. Ik zwijg nog over de ecologische context waarin we ons vandaag bevinden en de toekomst die we onze nakomelingen zullen kunnen bieden.

Ingrijpende maatregelen zijn dus broodnodig en we zullen allen een steentje moeten bijdragen om de patiënt te ‘reanimeren’. Dat men dus in opstand komt tegen wantoestanden (cf. bankencrisis, misbruik vanwege overheid(sinstellingen), criminele feiten, etc.), tot daar aan toe. Maar tegen solidariteit? Get real.